स्वातंत्र्योत्तर मराठी साहित्याने सामाजिक वास्तवाच्या विविध छटा प्रभावीपणे मांडल्या आहेत. दलित, स्त्री, ग्रामीण, आदिवासी आणि अल्पसंख्याक जीवनानुभव यांना साहित्यिक अभिव्यक्ती मिळू लागली. याच परंपरेत मुस्लिम मराठी साहित्यप्रवाह विकसित झाला. या प्रवाहाने केवळ धार्मिक ओळख मांडली नाही, तर सामाजिक अन्याय, दंगली, विस्थापन, असुरक्षितता, राजकीय शोषण आणि मानवी मूल्यांचा ऱ्हास यांसारख्या प्रश्नांना साहित्याच्या केंद्रस्थानी आणले. या प्रवाहातील महत्त्वाचे आणि प्रभावी कवी म्हणजे प्रा. जावेद पाशा कुरेशी. त्यांच्या कवितेचा आशय हा अनुभवप्रधान, वास्तवदर्शी आणि सामाजिक भान जागवणारा आहे. ते स्वतः अनुभवलेले, पाहिलेले आणि समाजमनावर खोल परिणाम करणारे प्रश्न कवितेतून मांडतात. त्यामुळे त्यांच्या कविता केवळ सौंदर्यवादी न राहता सामाजिक हस्तक्षेप करणाऱ्या कविता ठरतात.प्रा. कुरेशी यांच्या कवितेतील आशय हा एका व्यक्तीपुरता मर्यादित नसून तो संपूर्ण समाजाचे दु:ख, संघर्ष आणि आशा व्यक्त करतो. दंगल, अल्पसंख्याक जीवन, विस्थापन, भयग्रस्त मानसिकता, मानवी नात्यांचे तुटणे आणि माणुसकीचा शोध हे त्यांच्या कवितेचे प्रमुख आशयसूत्र आहेत.
मराठी साहित्यपरंपरेत कविता हा केवळ सौंदर्याचा किंवा भावनात्मक अभिव्यक्तीचा प्रकार न राहता, समाजातील अन्याय, शोषण, विसंगती आणि संघर्ष यांविरुद्ध उभा राहणारा प्रभावी माध्यम ठरलेला आहे. विशेषतः स्वातंत्र्योत्तर काळात मराठी कवितेने सामाजिक वास्तवाशी थेट संवाद साधला. दलित साहित्य, स्त्रीवादी कविता, आदिवासी लेखन यांसोबतच मुस्लिम मराठी कवितेने देखील आपला स्वतंत्र आणि महत्त्वपूर्ण आवाज निर्माण केला. या प्रवाहात जावेद पाशा कुरेशी यांचे स्थान लक्षणीय आहे. मुस्लिम मराठी समाजाचा अनुभव हा ऐतिहासिक, सामाजिक आणि राजकीय कारणांमुळे वेदनादायी व गुंतागुंतीचा राहिला आहे. फाळणीची जखम, साम्प्रदायिक दंगली, संशयाची नजर, धार्मिक ओळखीवरून होणारे भेदभाव, गरिबी, बेरोजगारी आणि झोपडपट्टी जीवन—या सर्व वास्तवांचा थेट परिणाम मुस्लिम समाजाच्या मानसिकतेवर झाला. या अनुभवांचे सर्जनशील रूपांतर म्हणजे मुस्लिम मराठी कविता. या कवितेतून व्यक्त होणारा विद्रोह हा केवळ राजकीय बंडखोरी नसून, तो दैनंदिन जीवनात भोगाव्या लागणाऱ्या अपमानाविरुद्धचा आणि माणुसकीसाठीचा संघर्ष आहे. प्रा. जावेद पाशा कुरेशी यांच्या कवितेतील विद्रोह हा अशाच जीवनानुभवातून आकाराला आलेला आहे. त्यांच्या कवितेत घोषणात्मक आक्रमकता कमी असली, तरी आशयाच्या पातळीवर ती अत्यंत तीव्र आहे. हा विद्रोह आरडाओरड करणारा नसून, तो प्रश्न विचारणारा, टोचणारा आणि वाचकाला अस्वस्थ करणारा आहे. “आपण ज्या समाजव्यवस्थेत राहतो ती खरंच न्याय्य आहे का?” हा मूलभूत प्रश्न त्यांच्या कवितेत वारंवार उपस्थित राहतो.